Konferencja podsumowująca projekt "UTW: Uczyć – Tworzyć- Wspierać"

„Są takie dni, gdy radość łączy się ze zdenerwowaniem i satysfakcją z dobrze wykonanego zadania”- mówiła dr Małgorzata Malec Rawiński otwierając w dniu 24 listopada 2017r. Konferencję podsumowującą Projekt UTW: „Uczyć- Tworzyć – Wspierać”.
W pięknej Sali Oratorium Marianum Uniwersytetu Wrocławskiego spotkali się partnerzy Projektu oraz zaproszeni Goście. Wśród Gości byli – prof. Dr hab. Ryszard Cach – Prorektor ds. Nauczania Uniwersytetu Wrocławskiego, Małgorzata Zawada – Radna (Urząd Miasta Wrocławia) i członek Wrocławskiej Rady ds. Seniorów, Robert Pawliszko- Dyrektor Wrocławskiego Centrum Seniora, prof. dr hab. Maria Straś – Romanowska (UWr, DSW), Olgierd Poniźnik – Burmistrz Gminy i Miasta Gryfów Śląski.
Projekt: „UTW: Uczyć – Tworzyć – Wspierać” uzyskał dofinansowanie w ramach programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego p.n. „Wsparcie Uniwersytetów Trzeciego Wieku” w 2017 roku.
Pomysłodawcą, liderem i głównym organizatorem Projektu był Uniwersytet Trzeciego Wieku w Uniwersytecie Wrocławskim.
Koordynatorką Projektu była dr Małgorzata Malec – Rawiński przy współpracy z Zespołem w składzie: Ilona Zakowicz - Zastępczyni koordynatorki projektu
Project managerka modułu II, Anna Gużda- Projekt managerka modułu I, Aleksandra Marcinkiewicz Project managerka modułu III, Monika Humeniuk Koordynatorka projektu w Międzykulturowej Akademia Trzeciego Wieku przy Ewangelikalnej Wyższej Szkole Teologicznej .
Organizatorzy zaprosili do udziału w Projekcie uniwersytety trzeciego wieku, które reprezentują typy działających w Polsce UTW:
- pierwszy stanowią placówki działające w strukturach lub pod patronatem uczelni wyższych, kierowane najczęściej przez pełnomocnika rektora danej uczelni i tworzone na mocy uchwały senatu.
Takimi uniwersytetami są:
- UTW w Uniwersytecie Wrocławskim – jednostka ogólnouczelniana
- Międzykulturowa Akademia Trzeciego Wieku prowadzona przez Ewangelikalną Wyższą Szkołę Teologiczną we Wrocławiu
- Legnicki Uniwersytet Trzeciego Wieku przy CKZiU w Legnicy.

- drugi typ, to UTW niezależne od uczelni stowarzyszenia posiadające własny statut i władze:
Stowarzyszenie Transgraniczny Uniwersytet Trzeciego Wieku w Zgorzelcu – transgraniczny nie tylko, dlatego że jest na pograniczu Polski, Niemiec i Czech, ale również, dlatego że transgraniczność to przekraczanie granic własnego wieku, płci, mentalności, poglądów i sprawności fizyczne;
Stowarzyszenie Strzeliński Uniwersytet Trzeciego Wieku w Strzelinie; Stowarzyszenie Uniwersytet Trzeciego Wieku w Głuszycy

- trzeci typ, to UTW niezależne od uczelni, organizowane przez stowarzyszenia popularnonaukowe i kulturalno-rekreacyjne:
Oławski Uniwersytet Trzeciego Wieku działa w oparciu o Statut Centrum Sztuki w Oławie, podlega Dyrektorowi, który jest jednocześnie Kierownikiem Uniwersytetu;
Uniwersytet Trzeciego Wieku w Gryfowie działa przy Miejsko- Gminnym Ośrodku Kultury w Gryfowie Śl. Dyrektor jest Kierownikiem UTW.

Cele Projektu:
1. Odkrywanie i wspieranie potencjału uniwersytetów trzeciego wieku na Dolnym Śląsku.
2. Powołanie nowego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Gryfowie Śląskim, który już jest uniwersytetem partnerskim.
3. Wspieranie działań edukacyjnych.
Bardzo ważne elementy realizacji Projektu – partnerstwo i współpraca.

Projekt realizowany był w III Modułach:

MODUŁ I - Wymiana dobrych praktyk
Wymiana zespołów artystycznych – promocja kultury i działania animacyjne.
Project managerka modułu I – mgr Anna Gużda
Celem tego modułu było poznanie się partnerów projektu i inspirowanie, zbudowanie partnerskich relacji między UTW na Dolnym Śląsku, promowanie idei współpracy i atmosfery życzliwości, oraz wymiana wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk.
Partnerzy projektu połączeni w diady odwiedzali się wzajemnie, przedstawiali wybrane zajęcia z własnej oferty edukacyjnej i artystycznej. W ramach Projektu zrealizowano 8 spotkań partnerskich. Uniwersytety – Gospodarze spotkań projektowych przedstawiali zajęcia realizowane w danym uniwersytecie; jedne były prezentacją osiągnięć, inne – wspólnymi warsztatami.
Każde spotkanie partnerskie rozpoczynało się od zajęć animacyjnych prowadzonych przez mgr Annę Gużda.
Każdy Uniwersytet Trzeciego wieku ma swój początek i swoją historię. Spośród ośmiu uniwersytetów biorących udział w Projekcie UTW:” Uczyć- Tworzyć – Wspierać”, siedem ma już swoją historię i doświadczenie. Przystępując do Projektu chciały skorzystać z szansy podniesienia jakości swojej działalności. Tylko jeden, ten w Gryfowie Śląskim, zaczynał od początku. A wiadomo, że najtrudniejsze są początki, kiedy trzeba wpierw rozeznać się w sprawach organizacyjnych, formalnych, finansowych i merytorycznych. Z pomocą i wsparciem przyszedł Uniwersytet Trzeciego Wieku w Uniwersytecie Wrocławskim Pierwsze spotkanie UTW w UWr i Grupy inicjatywnej z Gryfowa zaowocowało najpierw podpisaniem Porozumienia dotyczącego partnerskiej współpracy na rzecz realizacji projektu pn „ UTW: Uczyć – Tworzyć – Współpracować”, a następnie powołaniem Gryfowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

MODUŁ II -Działania edukacyjne –szkolenia, warsztaty i konsultacje
Project managerka modułu II- mgr Ilona Zakowicz.
Podstawowym zadaniem, jakie w tym module stawia sobie UTW w Uniwersytecie Wrocławskim, jest dzielenie się wiedzą z mniejszymi placówkami, ale także niwelowanie barier utrudniających efektywną wymianę wiedzy i dobrych praktyk pomiędzy uniwersytetami trzeciego wieku biorącymi udział w projekcie.
Cele tego modułu to:
1. wspieranie lokalnych UTW poprzez przekazywanie wiedzy i doświadczeń, które mogą przyczynić się do rozbudowania, urozmaicenia i uatrakcyjnienia dotychczasowej oferty placówek poprzez wykłady, warsztaty, szkolenia, konsultacje realizowane w siedzibie partnerów projektu.
2. podnoszenie umiejętności osób prowadzących zajęcia w uniwersytetach trzeciego wieku, poprawa jakości prowadzonych zajęć, promowanie idei całożyciowego uczenia się, oraz wolontariatu senioralnego.
Szkolenia przeprowadzone w uniwersytetach trzeciego wieku pokazały nowe możliwości w edukacji seniorów, zachęciły do kreatywnego uczestnictwa w życiu lokalnych społeczności. Należałoby dołożyć starań, aby zapoczątkowana współpraca między partnerami Projektu była kontynuowana, rozwijana i rozszerzająca się na całe środowisko uniwersytetów trzeciego wieku na Dolnym Śląsku.

MODUŁ III- upowszechnianie nauki, badań naukowych, działania międzygeneracyjne
Project managerki modułu III – dr Aleksandra Marcinkiewicz – Wilk i dr Monika Humeniuk.
Głównym celem trzeciego modułu projektu było włączenie osób starszych do uczącej się wspólnoty akademickiej poprzez uczestnictwo słuchaczy partnerskich uniwersytetów w zajęciach akademickich, mieszczących się w stałej ofercie dydaktycznej jednostek Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych UWr.
Realizacja Modułu III stanowiła wielkie wyzwanie logistyczne wymagające rozplanowania zajęć, dostosowanie pomieszczeń i dojazdu Słuchaczy z odległych nieraz miast. Wielkiej pomocy w tym zakresie udzielili superwizorzy z UTW w UWr. W ramach III Modułu partnerzy połączeni w diady uczestniczyli w wykładach i warsztatach z następujących dziedzin: metodologia badań społecznych , psychologia kliniczna i społecznego niedostosowania, metodyka pracy opiekuńczo-wychowawczej, pedagogika ogólna, wybrane podstawy gerontologii, muzykologia, archeologia. Spotkanie Słuchaczy UTW ze Studentami UWr. miało wymiar międzypokoleniowej integracji „byliśmy na równych prawach” mówili „starsi studenci”. W trakcie wspólnych zajęć były ciekawe dyskusje, wymiana poglądów .Głos zabierali zarówno studenci jak i słuchacze. Uwagi i przemyślenia wzajemnie się uzupełniały. „Czuliśmy się wszyscy równi. Studenci z uwagą słuchali nas.” Wszyscy słuchacze UTW byli bardzo zadowoleni ,że mogli uczestniczyć w ciekawych wykładach i pogłębić swoją wiedzę. Wspólne zajęcia były także dużym wydarzeniem dla wykładowców, jawimy się dla nich jako osoby pytające i dociekliwe.
Zdaniem jednej z Pań superwizorek „zajęcia z III modułu uważam za jedne z najcenniejszych w programie UTW: Uczyć –Tworzyć –Wspierać”. Okazało się bowiem, że zarówno młodzi, jak i seniorzy „jesteśmy siebie ciekawi”.

Nawiązaniem do założeń Modułu III był wykład Pani prof. Dr hab. Marii Straś – Romanowskiej „Podmiotowość człowieka starszego”. Człowiek jako podmiot osobowy – to ktoś , kto przeżywa swoje życie, jest świadomy swoich wyborów,a przeżywając swoje życie zadaje sobie pytania: „Kim ja jestem?”, „Skąd jestem?”, „Po co jestem?”.W pierwszej połowie życia człowiek się uczy. W drugiej połowie – rozumie, zaczyna zastanawiać się nad sensem życia, podejmuje próbę bilansu swojego życia, pisania swoich wspomnień.
Zadaniem wszystkich partnerów Projektu „UTW” było przygotowanie i zaprezentowanie plakatu/ posteru podsumowującego wszystkie działania projektowe z uwzględnieniem tego co udało się osiągnąć, czego nie udało się osiągnąć, co warto rozwijać, kontynuować w obszarze Uczenie , Tworzenie, Wspieranie. Zaprezentowane na Konferencji plakaty były bardzo ciekawe w formie i merytoryczne w treści.
Każdy z partnerów Projektu otrzymał podziękowania za zaangażowanie w realizację i Certyfikat za udział i zrealizowanie założeń Projektu. Przedstawiciele poszczególnych uniwersytetów w ciepłych słowach dziękowali za zaproszenie do Projektu , podkreślali bardzo dobrą organizację , współpracę , nawiązanie nowych kontaktów, wskazanie nowych możliwości w rozwoju uniwersytetów trzeciego wieku. Pan Olgierd Poniżnik – Burmistrz Gminy i Miasta Gryfów dziękując za wsparcie przy założeniu Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Gryfowie zaproponował żeby do nazwy Uniwersytet Trzeciego Wieku UWr dodać: U- Uczynny, życzliwy, T- Twórczy, W- Wspaniały.
W pewnym momencie obrad Konferencji pojawił się szczególny Gość- Pan prof. dr hab. Adam Jezierski- JM Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego. Witając uczestników Konferencji powiedział kilka słów o wspaniałym instrumencie - Organach Caspariniego, które są ozdobą Oratorium Marianum i zaproponował krótki koncert muzyki poważnej. Propozycję przyjęto z wielką radością a po wysłuchaniu mini koncertu wykonawcę nagrodzono rzęsistymi brawami.
Wszystkim spotkaniom projektowym i wydarzeniom związanym z realizacją Projektu towarzyszyli Superwizorzy z Zespołu Superwizji(Słuchacze UTW w UWr.) O zadaniach i spostrzeżeniach Superwizorów mówiła Stanisława Warmuz (Przewodnicząca Zespołu Superwizji) podkreślając, że „Superwizję „rozumiemy jako proces uczenia się i ciągłego rozwoju służący wzmacnianiu profesjonalnych kompetencji poprzez poszukiwanie źródeł trudności w pracy i możliwości ich pokonania, ale zarazem „Superwizja” –to proces indywidualnego uczenia się gdzie zasady teoretyczne przekształca się w umiejętności praktyczne.
Superwizor to przyjazny Gość, który musi posiadać: umiejętności empatyczne, wczuwać się w emocje panujące w zespole i je zrozumieć, umiejętność adekwatnego do sytuacji okazywania uczuć i radzenia sobie z trudnymi emocjami.
Projekt: UTW- Uczyć – Tworzyć- Wspierać jest w istocie swej procesem superwizyjnym, w którym wyróżnia się 4 fazy: faza przygotowawcza, faza początkowa, faza pracy i zakończenie. Wszystkie fazy zostały zrealizowane z korzyścią dla Projektu.

WNIOSKI
Zrealizowano założone cele zgodnie z tytułem: Uczyć-Tworzyć- Wspierać.
Powstał nowy UTW w Gryfowie Śl. Przy tworzeniu nowych UTW, zastosować kreatywne naśladownictwo, czyli dostosować w inteligentny sposób do własnej sytuacji i potrzeb środowiska.
Organizacja wszystkich spotkań na bardzo wysokim poziomie, duże zaangażowanie wszystkich partnerów Projektu
Wielkim uznaniem cieszyły się zajęcia animacyjne, które pokazały jak ważna jest osoba animatora – jego takt, otwartość, serdeczność, dobra znajomość przedmiotu zajęć.
Nawiązano nowe kontakty
Otwarto się na nowe sprawy, nowe działania.
Poznawanie różnych środowisk senioralnych, poznawanie kultury i tradycji innych narodów, poznawanie religii służy przełamywaniu barier kulturowych i stereotypów, sprzyja tolerancji dla innego.
Włączano do wspólnych zajęć nie tylko słuchaczy UTW, lecz osoby działające na rzecz środowiska senioralnego.
Słuchacze są dumni ze swojego UTW, angażują się w jego działania, są otwarci na współpracę.
Bardzo ważne jest wsparcie merytoryczne uczelni wyższych lub instytucji kultury.
Wykłady na Uniwersytecie Wrocławskim są otwarte i Słuchacze UTW mogą uczestniczyć w wykładach dla studentów stacjonarnych.
Ważne i potrzebne jest wsparcie finansowe i organizacyjne władz samorządowych w ramach polityki senioralnej.
Warto kontynuować dobrze rozpoczętą współpracę, poszerzając tę współpracę o inne UTW.
Poszukiwać odpowiedzi na pytania: jaka przyszłość uniwersytetów trzeciego wieku?
Jaki jest współczesny senior 60+?
Czy należy dążyć do utworzenia Uniwersytetu Wszystkich Wieków?

Zapisała Stanisława Warmuz