Opieka medyczna osób starszych na Dolnym Śląsku - II Debata w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego, Wrocław 16 listopada 2016 r

Organizatorem Debaty „Opieka medyczna osób starszych na Dolnym Śląsku” był Departament Zdrowia i Promocji Województwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego we współpracy z Zespołem dolnośląskich delegatów Obywatelskiego Parlamentu Seniorów oraz UTW zrzeszone w Federacji UTW (z siedzibą we Wrocławiu). W Debacie udział wzięli przedstawiciele instytucji i organizacji działających na rzecz osób starszych.
Celem Debaty była wymiana opinii i doświadczeń na temat stanu opieki zdrowotnej oraz potrzeb i możliwości w zakresie opieki medycznej nad osobami starszymi.
Dyrektor Departamentu Zdrowia i Promocji Województwa UMWD Jarosław Maroszek powitał uczestników spotkania i otworzył II Debatę „Opieka medyczna osób starszych na Dolnym Śląsku”.

Pięknym wprowadzeniem do debaty był występ Międzynarodowej Grupy Operowej i Operetkowej SONORI Ensemble z krótkim koncertem znanych i lubianych pieśni operowych i operetkowych, przypominający, że człowiek to nie tylko fizyczność, ale także dusza, uczucia, emocje, wrażliwość.
Moderatorzy debaty: Krystyna Lasek, Stanisława Warmuz.

Zgodnie z art. 68 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych(Polski system opieki zdrowotnej oparty jest na modelu ubezpieczeniowym). Zdrowie, wg. Światowej Organizacji Zdrowia, to stan dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, zdolność i umiejętność pełnienia ról społecznych oraz adaptacji do zmian środowiska. Na stan zdrowia człowieka mają wpływ: biologia, środowisko, styl życia oraz opieka zdrowotna.

Dr Zbigniew Machaj – Konsultant Wojewódzki ds. Geriatrii- przedstawił „Stan opieki zdrowotnej nad seniorami woj. Dolnośląskiego”. Wraz z wydłużaniem się czasu życia człowieka pojawiają się różne problemy, jako konsekwencja starzenia się: np.
- problemy socjalne i ekonomiczne, samotność, izolacja społeczna, zubożenie, -problemy zdrowotne – wzrost chorób neurologicznych, zaburzeń psychiatrycznych, zaburzeń pamięci, otępienie.
Często mówi się, że polska starość jest smutna. W badaniach, nad jakością życia seniorów (na zlecenie ONZ), Polska zajęła 7 miejsce od końca w Europie i 62 wśród 91 zbadanych krajów na świecie. Polski senior choruje krócej, szybciej umiera – najczęściej w wyniku chorób układu krążenia, nowotworów.
Na Dolnym Śląsku kobiety i mężczyźni żyją przeciętnie o pół roku krócej niż w innych regionach. Opieka medyczna nad seniorami jest niewystarczająca – mamy np. w opiece szpitalnej 96 łóżek geriatrycznych, bardzo wyraźnie spadła liczba łóżek internistycznych; brakuje lekarzy POZ (w Polsce 2,5 lekarza na 1000 pacjentów, w Europie 4 lub więcej), brakuje pielęgniarek, długie kolejki do lekarzy specjalistów, na leczenie szpitalne, rehabilitację, leki nowej generacji w bardzo małym stopniu są refundowane.
Opieka zdrowotna nad seniorami jest ściśle związana z nakładami finansowymi będącymi w gestii NFZ. Ale, dla zachowania zdrowia opieka medyczna nie stanowi najważniejszego czynnika. Z badań wynika, że zdrowie człowieka zależy w 55% od stylu życia, w 20% od środowiska fizycznego, w 10% od czynników genetycznych i od systemu ochrony zdrowia zależy w 15%. Należy zatem zwrócić szczególną uwagę na styl życia seniorów, a właściwie jakość życia i na aktywizację osób starszych.
Przedstawiciele NFZ- Pani Janina Mierzwińska i Pan Przemysław Magiera przedstawili „Finansowanie leczenia osób powyżej 65 roku życia na Dolnym Śląsku”. Na opiekę medyczną osób starszych NFZ przeznacza 23% swoich finansów. W ostatnim czasie wydano 2mln. 146tys. złotych na bezpłatne leki dla pacjentów. Wobec zapowiadanej reformy służby zdrowia należy oczekiwać zmian w finansowaniu opieki geriatrycznej.
Zastępca Dyrektora Departamentu Zdrowia i Promocji Województwa UMDŚ – Pan Robert Adach mówił o polityce zdrowotnej i działaniach podejmowanych we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku. Przyszłość opieki zdrowotnej zależy od rozwoju gospodarki w naszym kraju. Ważnymi dziedzinami w tym zakresie będą:
- polityka farmaceutyczna –uszczelnienie systemu farmaceutycznego, zaopatrzenie w leki nowej generacji
- telemedycyna – systemy telemedyczne obserwujące funkcje życiowe pacjenta; w przyszłym roku realizowany będzie projekt badawczy dla opracowania algorytmu opieki poza szpitalem,
- czekamy na ustawę o Dziennych Domach Opieki Medycznej,
- wsparcie finansowe dla organizacji senioralnych promujących zdrowy styl życia,
- tworzenie zespołów geriatrycznych (lekarz, pielęgniarka, psycholog, dietetyk, rehabilitant).
Po wysłuchaniu powyższych wystąpień odbyła się dyskusja z udziałem uczestników debaty. W dyskusji poruszono m.in. zagadnienia:
1.dostępności do świadczeń leczniczych a szczególnie rehabilitacji,
2.braku środków finansowych na prowadzenie programów profilaktyki gerontologicznej przy jednoczesnym istnieniu bazy i kadry do jej prowadzenia,
3.braku oceny medycznej w kwalifikacji do aktywności i wysiłku fizycznego,
4.zastosowania systemów telemedycznych w procesie diagnozowania stanu pacjenta i rehabilitacji domowej.

WNIOSKI wynikające z debaty:
1. Zwiększyć dostępność do świadczeń leczniczych w opiece geriatrycznej w zakresie chorób układu krążenia, nowotworów, okulistyki; zwiększenie stopnia refundacji leków nowej generacji
2. Opracować algorytm opieki i diagnozowania pacjentów poza szpitalem z wykorzystaniem „telemedycyny”.
3. Zmienić sposoby finansowania w zakresie opieki nad osobami starszymi, w tym opieki zdrowotnej!
4. Tworzyć Zespoły geriatryczne składające się z lekarza, pielęgniarki, psychologa, rehabilitanta, dietetyka ( holistyczne postrzeganie człowieka)
5. Przyspieszyć przyjęcie ustawy o Dziennych Domach Opieki Medycznej.
6. Wspierać Program „Senior- Wigor”, (dzisiaj „Senior Plus”).
7. Wspierać rodzinę w jej funkcji opiekuńczej.
8. Dążyć do zachowania ciągłości świadczeń rehabilitacyjnych dla pacjentów wymagających opieki.
9. Cykliczne debaty na tematy dotyczące osób starszych.
10. W kompetencjach lekarza POZ zawrzeć możliwość wydawania opinii o wskazaniach do ćwiczeń fizycznych.
11. Udzielać wsparcia finansowego organizacjom realizującym edukację prozdrowotną osób starszych.
12. Przeciwdziałać stereotypowi „smutnej polskiej starości” poprzez aktywizację środowisk senioralnych (UTW, Kluby Seniora, ZERiI, Rady Seniorów).
W imieniu Organizatorów II Debaty, Pani Krystyna Lasek złożyła serdeczne podziękowanie Paniom- Heni Drobek, Krysi Prask, Grażynce Zgud z UTW w Uniwersytecie Wrocławskim, za pracę w sekretariacie.

Zapisała Stanisława Warmuz